Archive for March 2013

Public Philosophers

I must confess immediately that I know nothing about Saint Hannibal Maria Di Francia, except that he is the Apostle of the Prayer for Vocations and the Father of the Orphans and the Poor. Forgive me, but I also know next to nothing about the Rogationists of the Heart of Jesus, except that you were kind enough to invite me to this important occasion, when quite a number of young persons will move from one stage of life to another, and also kind enough to pick me up from my home and, hopefully, if you turn the other cheek and listen to my speech in charity, take me back home.

Similarly, I have to confess that I know nothing about Venerable Father Joseph Frassinetti, except that he founded the Sons of Holy Mary Immaculate and, like most venerables and saints that lived part of their lives outside the cloister, had his heart set on helping the youth, the sick, and the poor. I know very little about very little, but I do know that our new Pope, Pope Francis, has set the tone for the renewal of the Catholic Church by taking on the name of the saint whose prayer, to me, is the best prayer ever written by a human being, next only to the one composed by Jesus of Nazareth, of course, but He was not exactly a regular human being.

I was told that your theme for the academic year that is now ending is “Forming Philosophers at the Service of Vocations in the Church.” That is quite a mouthful, and I am already sure, even before I try, that I will not do justice to it. You have had a whole year to think about it, and I have had only a few days. That is a bit unfair, don’t you think? But, of course, thought is not measured in hours and days, as you have learned from Henri Bergson and, to take a more recent philosopher, Martin Heidegger. The duration of a few days may or may not be equal to the duration of your years of studying for your degree of Bachelor of Arts in Philosophy. Nevertheless, since I have to seize the moment, carpe diem, Bergson or Heidegger notwithstanding, I shall try to keep you awake for the next fifteen or so minutes.

Since Plato – or was it Aristotle? – said that all things good, true, and beautiful come in threes, I want to talk about three things.

First, I want to talk about philosophers.

Then, I want to talk about vocations.

Then, if you will allow a non-cleric and non-theologian to do it, I want to talk about the Church.

At least, even if I fail, I shall have mentioned three of the nouns in your theme. Philosophers. Vocations. Church.

When I was myself taking up philosophy – and that was admittedly a lot of years ago – I was always asking the question, What is philosophy? All the answers I read or was given never satisfied me, until one teacher, a Jesuit, probably out of exasperation rather than from his lesson plans, said, Philosophy is what philosophers do. Strangely enough, that quieted me down, and I have never asked the question since.

What, then, do philosophers do? In real life, probably everything that non-philosophers do – eat, drink, sleep, go to the bathroom, that sort of thing. In their professional life, probably also everything that all professionals do, which is to talk to their fellow professionals, to read papers by their fellow professionals, to go to meetings and conferences to meet their fellow professionals, to have Facebook pages with friends who are all professionals in philosophy.

What is wrong with that? That is not wrong, after all, when we talk about, say, medical doctors. Medical doctors do have to talk to each other. They do have to read medical journals and to attend medical conferences. They do have to have friends, on Facebook and in real life, who, like them, work in hospitals and save patients and charge a lot of money.

As a writer, I certainly go to a lot of writers’ conferences, I have a lot of friends who are writers, I read what other writers write. I love being in the company of writers.

I don’t think, however, that philosophers can afford to talk only to themselves.

I say this because I know what the world out there is like. It is a world without philosophy. It is a world without an anchor, a world without a center, a world without meaning. Everywhere, not only in our own country, people are talking about movie stars breaking up with their former loved ones, people going to war against other people, people asking people to put them in office, people doing or avoiding violence, people using other people, people in general not really connecting with other people.

That is not the world as imagined by any philosopher, except, well, perhaps the solipsists. But, in general, that is not what philosophers wish the world would be. The world needs the imagination of philosophers, because only philosophers, only philosophy, can save our world.

Sadly, the word philosophy today means something very different from what you graduates studied in school. Go to and search for the word philosophy.

Believe it or not, these are what you will find:

  • Philosophy Purity Made Simple One-Step Facial Cleanser
  • Philosophy Hope in a Jar Daily Moisturizer, All Skin Types
  • Philosophy Miracle Worker Anti-Aging Moisturizer
  • Philosophy When Hope is Not Enough Serum
  • Philosophy Microdelivery Exfoliating Wash
  • Philosophy Help Me Retinol Night Treatment
  • Philosophy Take A Deep Breath Oil-Free Energizing Oxygen Gel Cream Moisturizer
  • Philosophy the Cookbook Gift Set

If you search only for books rather than beauty products, the book that tops the list is Superheroes: The Best of Philosophy and Pop Culture.

Why are we talking about whether the President shows any emotion when talking about his sister and her estranged husband? Why are we talking about whether soldiers massacred on an island have anything to do with a royal army invading a sovereign country? Why are we talking about whether a mobile phone has a better camera than a camera? Why are we talking about anything at all, in fact?

We cannot answer any question that begins with the word Why without philosophy. Between the rarely-quoted view of Socrates that “an unexamined life is not worth living” and the often-quoted line from Spiderman that “with great power comes great responsibility” is an incredibly wide chasm ranging from deep insight to flippant sound byte. Unless philosophers speak up, unless philosophers become what today are called “public intellectuals,” the human race will continue its headlong rush to – forgive the word – stupidity. The physics term entropy, which means of course a gradual decline into disorder, applies not only to energy, but also to the world’s intelligence. The longer the human race stays on earth, the sillier we become.

I challenge you, graduates of philosophy, to enlighten the world, to speak to us non-philosophers, to tell us what’s what. As you move out of this campus, move out also of your intellectual campus, join the dialogues going on outside the world of philosophy. Teach the world lessons it will never forget. But never, ever forget philosophy. You have to go out into the world to share the insights you have learned from philosophy, but you should never be just another Facebook friend. Always be, to take the words of our Lord in vain, not of this world.

I now want to talk about vocations.

You have been called, or at least many of you have been called. Do your best to be chosen, not just called, but remember that you are not doing the choosing. God is. As Cardinal Tagle likes to say, do not consider yourself privileged. God’s choosing you has nothing to do with how good you think you are. As you all have learned in school, God chooses as He pleases. Saul did absolutely nothing to deserve becoming Paul. Neither did the fishermen who were just onlookers but became apostles. I am sure you can cite dozens, hundreds more names of saints who were sinners like all of us, with no claim to heavenly fame. But God works in mysterious ways and the biggest mystery of all, as far as you are concerned today and as far as you will be concerned for the rest of your life, is why in heaven’s name did He call you and why in heaven’s name will he choose you.

Sometimes, I will already warn you, you will be disheartened. It will seem like you are alone or that your fellow religious are alone, in trying to bring the world closer to its creator. The laborers are indeed few, but do not forget that with only twelve men, one of whom even broke away, Jesus was able to change the entire world. There are so many of you. Surely, you can change this little country of ours, if not the world. That is your vocation. That is the vocation that you want others to hear. You are called and, if God wills, will be chosen, to continue the work of saving our world.

Third, I want to talk about the Church. I don’t mean just the hierarchy. I mean the Church that is the people of God. That means not just those few lucky enough to be called and chosen, not just those wearing robes, not just those in the – excuse me – CBCP. I mean the millions of Filipinos both in the country and abroad. I mean the billions of human beings on earth, dead or alive or about to be born. We are all created by God, and as the Bible says, everything God created was good, is good.

The world spends a lot of time talking about what is not good about the Church. We hardly ever talk about what is good about it. Use what you have learned in philosophy to combat this tendency, which I personally regard as evil, to see the trees and not the forest, to throw away a dozen eggs because one happens to be bad, to think only of our own time and not of eternity, to see, as Saint Augustine put it, the little hole in the sand and not look up to see the ocean.

One Jesuit priest – I talk about the Jesuits because our Pope is a Jesuit – one Jesuit priest once told me, “Do not confuse the Catholic Church with Catholics.” Or something like that. We have had bad popes; of course, we have. We have had bad bishops and priests and nuns; of course, we have. We have had bad lay Catholics, Catholics who steal millions from other people, Catholics who oppress their househelp, Catholics who do not pay taxes, Catholics who corrupt, Catholics who have more than one spouse, Catholics who never pay attention to the poor, the sick, the homeless, the imprisoned. We have had Catholics who do all these things but go to Mass every Sunday, sometimes even every day. I do not point one finger without having four fingers pointing back to me. I am one of these Catholics. I can see the beam in my own eyes while I talk about the specks in yours.

But I am not the Catholic Church. These Catholics are not the Catholic Church. Priests, nuns, bishops, even the Pope is not the Catholic Church. We are talking about the Church that Jesus founded, and He was very explicit about who are in this Church. Remember that Jesus already  spelled out for us the one and only one criterion by which we would be judged on Judgement Day. Did we feed Him when He was hungry? Did we give Him a drink when He was thirsty? Did we invite Him into our homes when He was a stranger needing shelter? Did we give Him clothes when He was naked? Did we visit Him when He was sick? Did we visit Him when He was in prison?

The hungry, the thirsty, the stranger, the naked, the sick, the imprisoned – in short, the poor – they are the Church. They are, to use President Aquino’s term, our Boss, the Boss of all who serve the Church. That is why we are called servants, because our masters, our bosses, are the poor. But always, we should not forget that we all have, rich and poor alike, college graduates and out of school youth alike, old and young alike, have only one real Boss, the one with a capital B, the one we all serve by serving the least of His brethren.

As philosophers, you must serve the Church through philosophy. You must use the knowledge and wisdom that you have gained to help the Church do what it is supposed to do, which is to feed the hungry and so on.

I have talked about philosophy and why you should be public intellectuals. I have talked about vocations and why you should be ready to be chosen if God suddenly chooses you. I have talked about the Church and why we need to take very seriously the admonition of Pope Francis to be a poor Church for the poor. Before I end, I want to give you graduates, and your parents, your teachers, and the other ladies and gentlemen present here today, something very fundamental to our being Catholics and, in fact, to our being human beings.

We have to thank God. Be thankful. As St. Ignatius always said, and his influence will be heavily felt in the years to come now that his own soldier has become pope, contemplate what God has done. As the Jesuit priest Gerard Manley Hopkins put it, “Glory be to God for dappled things.” Or as the non-Catholic, non-cleric, female, secular author Alice Walker puts it in the book and the movie, The Color Purple, “I think it pisses God off when you walk by the color purple in a field and don’t notice it.”

Look around at your classmates. Look at your teachers. Look at your parents. Look at your school. Look at our country. Look at the environment. Look at the world. Look at the Church. You are looking at God’s creation, God’s masterpiece, the product of God’s love. It pisses God off when He took all the trouble to create all of us and we don’t realize and acknowledge how good all of us are, all of us who are made in His image and likeness. Thank God every moment of your life. Thank Him for helping you succeed. Thank Him for giving you the chance to help others succeed.

God bless us all. Thank you.

(Delivered as the Commencement Address at the Rogationist Seminary College, Paranaque City, 24 March 2013)

People Management

Unang-una’y nagkamali kayo na ako ang inanyayahan ninyong magbigay ng keynote. Ang dapat na inaanyayahan ninyo ay ang aking misis, na si Remedios Cruz, na ngayo’y dekana ng Business sa National University, dating nagtuturo ng HR sa Ateneo at La Salle, at matagal na namuno sa HR ng Far East Bank at China Bank. Naging HR consultant pa siya sa Malaysia, Germany, at England. Mabuti na lang at misis ko siya, kasi’y hindi ako kailangang magriserts tungkol sa HR dahil alam ninyo naman na wala akong alam dyan. Ginawa ko na lang siyang konsultant ko, unpaid at forced consultant, at tinanong ko siya kung ano ba ang HR.

Ang sabi sa akin ng misis ko, anim daw ang aspekto ng HR. Unang-una’y Manpower Planning, na ang ibig sabihin pala ay dapat na kasama ang namumuno sa HR sa pinakamataas na mga policy-making body ng isang kompanya, o para sa atin ngayon, ng isang kolehiyo. Naisip ko tuloy na bihira kong makita sa pulong ng mga dekano at bise-presidente sa academics ang director ng HR. Parang iba ang mundo ng mga academic na mga lider sa mundo ng HR, na karaniwang mga non-academic staff lamang ang inaalagaan.

Naisip ko tuloy na paano nga malalaman ng HR kung anong uri ng secretarya ang kailangan ng isang tagapangulo ng isang departamento kung walang ideya ang HR director kung ano ang balak ng departamento tungkol sa, halimbawa, accreditation o pagbubukas ng bagong major. Matagal din akong naging tagapangulo ng iba’t ibang departamentong may kinalaman sa literatura at mga publikasyon sa Pamantasang De La Salle, at lagi kong inaaway ang aming HR doon dahil kung sino-sino ang ipinadadalang sekretarya ko. Minsan lang akong pinadalhan ng sekretaryang nagbabasa ng libro o ng mga dyurnal o kahit na anong publikasyon bukod sa tabloid.

Ikalawang aspekto daw ng HR, ayon pa rin sa misis ko, ay ang Recruitment, Selection, at Placement, na para sa ating nasa kolehiyo ay may kinalaman lamang sa non-academic staff. Pero may mapupulot din tayong mga nasa bahaging academiko. Paano ba tayo nakakakuha ng titser para sa ating mga klase? Bihira naman sa atin ang ginagawa ang ginagawa ng HR, halimbawa’y nagpupunta sa mga agency o headhunter o nagpapalathala ng mga classified ads. Maraming matutuhan ang mga tagapangulo ng mga departamento at pati na rin mga dekano mula sa direktor ng HR. Sa halip ng karaniwang ginagawa natin, halimbawa’y tinatawagan lamang ang mga kaibigan natin at tinatanong kung may kilala silang marunong magturo ng ganito o ganoong sabject, ay puwede naman nating gawin ang karaniwang ginagawa ng HR. Karamihan sa mga nakukuha nilang mga empleyado ay hindi nila kaibigan.

Ikatlong aspekto daw ng HR, ayon pa rin sa misis ko, ay ang Training and Development. Dito medyo may alam kaming mga nasa bahaging akademiko. Madalas kaming nagpapadala ng mga faculty sa iba’t ibang kumperensya o workshop, kung minsan pa nga ay sa labas ng bansa. Pero teka muna, ilan sa mga dekano at pati na rin bise presidente ang may nakasulat na programa na nagsasabing kailangang magpadala tayo ng titser sa ganitong kumperensya dahil makabubuti sa atin. Makabubuti hindi lamang sa paramihan ng naipadala natin, dahil sa accreditation ay tinatanong kung ilan ang pinondohan nating pumupunta sa mga seminar. Makabubuti dahil malinaw na kailangan ng isang major program natin ang eksperto sa paksa ng isang kumperensya o workshop na alam nating magkakaroon isang taon pa bago ito mangyari.

May alam akong maliit na paaralan na laging may nananalong titser sa Metrobank Search for Outstanding Teachers. Nang usisain ko kung bakit ang daming Outstanding Teacher doon sa maliit na paaralang iyon, natuklasan ko na may long-term plan ang namamahala doon para sa mga titser niya. Ang ginagawa niya ay may sinasabihan siyang isang titser bawat taon, ikaw ang ilalaban natin sa taong ito sa Metrobank. Ang lahat ng puwedeng puntahang seminar ay pupuntahan mo. Ang mga akda mo ay ilalathala natin. Ang ibibigay ko sa iyong mga klase ay iyung kayang-kaya mo, para siguradong mataas ang student evaluation mo. Tuturuan ka naming magsalita para ma-impress sa iyo ang mga hurado sa oral interview. Ayun na nga, madalas silang manalo sa Metrobank, at kumikita pa ang paaralan, dahil may premyo din ang paaralan kung titser nila ang mapipili. Iyan ang tinatawag na Development Plan. Bihira, kung mayroon man, ang mga pamantasang may ganyang Training and Development Plan para sa mga titser. Pero laging mayroon ang HR para sa mga non-academic staff.

Ikapat na aspekto daw ng HR, ayon sa misis ko, ang Employee Relations, o sa ibang salita, ang pakikipagbalitaktakan sa unyon. Kung walang unyon, ang pagiging close sa mga empleyado at faculty. Pinag-aaralan pala iyan ng mga eksperto sa HR, pero sa mga tagapangulo ng departamento, oido lang yan. Kung masungit ka talaga, masungit ka talaga. Kung simpatiko ka, simpatiko ka. Ilang mga departamento ang nagkawatak-watak dahil hindi kaya ng tagapangulo na pagbatiin ang mga nag-iintrigahang mga titser. Marami rin tayong matutuhan sa HR tungkol sa Employee Relations.

Sa ikalimang aspekto ng HR, may utos sa akin ang misis ko. Sa aspekto ng Compensation and Benefits, kasama na ang Payroll, ang bilin sa akin ng misis ko ay ito: sabihin ko raw sa inyo na ang pinakamalaking kasalanan ng HR sa mga kolehiyo ay ang pagtrato nila sa mga titser na parang pagtrato nila sa empleyado. Halimbawa’y inoorasan nila, kapag walang pasok dahil bagyo ay hindi nila binabayaran, kahit na nagbabayad naman ang mga estudyante.

Oo nga naman, sabi ko. Iba ang titser sa non-academic. Alam nating lahat kung ano ang pagkakaiba. Unang-una’y may katungkulan ang titser na kwestyunin ang lahat ng bagay, dahil sila ang tumutupad ng katungkulan ng lahat ng unibersidad sa mundo, ang sinasabi sa Ingles na “to challenge received wisdom.” Kaya tayo may mga unibersidad sa mundo ay dahil kailangang may nag-iisip kung paano maaaring ibahin ang takbo ng mundo. Kung walang papalag sa mga tuntunin ng mundo ay hindi uunlad ang mundo. Kasama sa pagiging mapangahas, pagiging makulit, pagiging laging humihirit laban sa nakagawiang gawi, ang mga titser. Kung laging sumusunod ang isang titser sa nakagawian o sa mga batas ng eskuwela o kahit na ng lipunan ay walang mangyayari sa mundo. Napatunayan na iyan sa iba’t ibang bansa sa kasaysayan ng mundo. Ang unibersidad ang utak ng mundo.

Ngayon, kung pipilitin ang mga titser na sumunod sa mga pinasusunod ng HR sa mga empleyado, nawawala ang pagiging mapangahas ng utak ng titser. Iyan ang teyoretikal na dahilan kung bakit mali ang pagpataw sa mga titser ng mga regulasyon na pinasusunod natin sa mga non-academic.

Ang ikaanim at pinakahuling aspekto ng HR, ayon pa rin ito sa misis ko, ay ang Organizational Development. Dito ay malaki ang problema ng ating mga unibersidad. Nilalalahat ko ang ating mga unibersidad, hindi lang ang maliliit kundi pati na ang mga nangunguna nating mga HEI. Kapag inuupuan ng isang unibersidad ang kanyang Strategic Plan, sino ang karaniwang nauupo? Iyung mga administrador lamang, o iyung mga may-ari ng unibersidad. Paminsan-minsan, dahil sa accreditasyon, ay napipilitang kunwari’y kinukunsulta ang mga titser, ang mga estudyante, ang mga magulang, ang mga alumni. Hindi puwede iyan ayon sa teyoriya. Kailangang kasama lahat sa paghubog ng kinabukasan ng isang institusyon.

Ayun na. Natapos na rin ang mga bilin sa akin ng misis ko. Ngayon naman ay iisisahin ko ang mga pambansa at pandaigdigang pagbabago na nangyayari ngayon. Ang mga National at Global Educational Changes na kailangan ninyong talakayin sa kumbensyong ito.

Unahin natin ang National Educational Changes.

Pinakamalaking pagbabago ay ang K to 12 na reporma ng edukasyon. Hindi ito panayam tungkol sa K to 12, kaya ang payo ko sa inyo ay dumalo kayo sa isa sa marami kong panayam tungkol dito, o basahin ninyo ang kolum ko sa Philippine Star, o ang creative nonfiction o nobela ko sa Pilipino Mirror. Ang sasabihin ko lang dito ay hindi reporma ng DepEd ang K to 12, kundi reporma ng buong sistema ng edukasyon.

Nagdagdag tayo ng isang taon bago Grade 1. Noon naman ay may Pre-School, Nursery, Kinder 1, Kinder 2, o Prep ang marami sa ating mga pribadong paaralan. Ang pagbabago lamang ay sapilitan nang pinapag-aral ng Kindergarten ang mga pumapasok sa public school. May problema kaagad ang ating HR dito. Hindi lahat ng nanay o tatay ay puwedeng magturo sa Kindergarten, at lalo naman hindi lahat ng dalaga’t binata na hindi pa nakapagpapalaki ng bata. At mas mahalaga, hindi lahat ng titser ay puwedeng magturo ng Kindergarten. May espesyal na training ang kailangan, ang digri sa Early Childhood Education. Kaunti lamang ang may digri na ganyan. Kailangang magkaroon ng Manpower Planning ang mga adminstrador ng mga paaralan natin. Kailangang lakihan ang enrolment sa mga Teacher Education Institution o TEI ng mga nage-specialize sa Early Childhood. Halos dalawang milyon ang batang limang taon ang gulang. Dahil hindi puwedeng malalaki ang klase sa Kindergarten, i-divide ninyo ang two million ng twenty, at iyan ang bilang ng mga titser na kailangang may digri sa Early Childhood na kakailanganin ng DepEd. Training and Development iyan. Recruitment, Selection at Placement iyan. HR iyan.

Nagdagdag tayo ng dalawang tao pagkatapos ng Grade 10 o Fourth Year High School. Iyan ang Senior High School o Grade 11 at Grade 12. Naku, ang laking problema niyan sa larangan ng HR. Karamihan sa mga sabject sa General Education Curriculum ng kolehiyo ay mawawala sa kolehiyo at mapupunta sa K to 12. Magkakagulo ang mga unyon sa kolehiyo, dahil mawawalan ng load ang mga titser sa Ingles, Filipino, Matematika, Syensya, at Social Science. Pati NSTP at PE ay ililipat na lahat sa K to 12. Mawawalan din ng trabaho ang mga nagtuturo ng NSTP at PE sa kolehiyo. Patay kayo sa Employee Relations ninyo. Lagot kayo sa Compensation at Benefits, dahil kailangang may separation pay ang mga iyan, kahit na redundant na sila.

Hindi lang ang mga mawawalan ng trabaho sa mga kolehiyo ang problema ninyo. Problema din ninyo ang paghahanap ng mga titser para sa Senior High School, na itatatag sa buong bansa sa 2016. Hindi puwedeng magturo ng Senior High School ang mga nasa Junior High School o mga hayskul titser sa kasalukuyan. Bakit? Dahil wala na silang oras magturo ng dagdag na Grade 11 at Grade 12. Dahil hindi sila handang magturo ng mga sabject na galing sa kolehiyo. Sa madaling salita’y may gagawin na naman kayong Manpower Planning, Recruitment, Selection, at Placement, at Training and Development.

Sa mga administrador, problema ng Organizational Development ang Senior High School. Bakit? Dahil kailangang kumita ang isang eskuwela, nonprofit man siya. Kung hindi ay walang isusuweldo sa mga titser at empleyado, hindi mababayaran ang kuryente at iba pa. Kailangang upuan ng mga may-ari ng lahat ng HEI ngayon, lalo na ang mga HEI na may kakabit na Basic Education, ang Senior High School. Magtatayo ba kayo ng sarili ninyong Senior High School? Saan ninyo kukunin ang perang pagpapatayo ng dagdag na klasrum at pambayad sa dagdag na titser? Kung may mga sobrang klasrum kayo, suwerte kayo, pero problema pa rin ninyo ang suweldo ng mga titser. Paano ninyo kukumbinsihin ang mga titser sa kolehiyo na kailangang lumiit ang suweldo nila ngayong titser na sila sa hayskul? Kung hindi ninyo naman liliiitan ang suweldo nila, kailangan ninyong harapin ang mga kasalukuyang titser sa hayskul na siguradong aalma. Problema iyan ng Compensation and Benefits at ng Employee Relations.

At nariyan ang bagong General Education Curriculum o GEC, na magiging sapilitan sa 2018. Ibang-iba ang bagong GEC sa kasalukuyang GEC. Multidisciplinary ang lahat ng sabject sa bagong GEC. Walang titser sa kasalukuyan ang may training sa multidisciplinary na pagtuturo. Problema ninyo iyan sa Training and Development, dahil kailangan ninyong pag-aralin muli ang mga kasalukuyang nagtuturo sa kolehiyo.

Ikalawang malaking pagbabago sa ating sistema ng edukasyon ang Daang Matuwid. Aminin na natin na sangkot din tayong mga nasa academya sa korupsyon na umiiral sa ating bansa. Ilan ang mga kamag-anak na kinukuha nating titser o empleyado sa ating mga institusyon? Nepotism iyan, korupsyon iyan. Ilan sa mga textbook natin ang ginagamit lamang natin dahil binigyan tayo ng airconditioner ng pablisher? Suhol iyan, baluktot iyan. Ilan sa mga estudyante natin ang pinapasa lamang natin dahil kasama sila sa basketball team? O dahil iniiyakan tayo ng mga magulang nila? O kung minsan pa nga ay dahil type natin sila? Foul iyan, hindi matuwid na daan iyan. At sa mga dumadaan sa accreditation at quality assessment, ilan sa ating mga administrador ang nagpapalinis ng kampus, nagpapapinta ng mga building, nagkakaroon ng Fire Drill, dahil lamang darating na ang mga taga PAASCU, PACUCOA, o IQuAME? Bad iyan, pagsisinungaling iyan. Sa Organizational Development ay problema iyan ng Core Values ng ating mga paaralan.

Ang ikatlong malaking pagbabago sa ating bansa ay ang pagiging madalas at malupit ng ulan, baha, habagat, at bagyo. Madalas na napipilitan tayong huwag magkaroon ng klase dahil baha sa kampus o baha sa tinitirhan ng mga titser at mga estudyante o may mga mahihirap na sa kampus natin muna tumitira. Hindi puwede ang nakagawian na nating patakaran ng kailangang mga make-up classes. Kailangang gamitin natin ang teknolohiya, na isa pang malaking pagbabago.

Hindi na twentieth century ngayon. Twenty-first century na. Halos lahat tayo’y noong nakaraang century ipinanganak. Nineteen forgotten na tayo. Matanda na tayo. Laos na tayo. Ang mga estudyante natin ay ipinanganak na may kompyuter sa kuwarto o sa kamay mismo nila. Sanay ang mga estudyante natin sa cellphone, sa smart phone, sa Facebook, sa Twitter. Marami nang mga lecture ng Harvard, Yale, Stanford, at iba pang mga mahuhusay na unibersidad sa mundo na libreng makukuha sa Web. Hindi na kailangan masyado ang face-to-face, ang eyeball-to-eyeball, ang totoong taong titser na nasa harap ng klasrum. Hindi na kailangang pumasok araw-araw o linggo-linggo ang mga estudyante. Marami na silang puwedeng gawin na kasinghusay at mas bagay sa kanila na mga liksyon. Tama na iyang mga make-up class. Ituloy natin ang klase kahit na nasa bubong sila ng mga bahay nila dahil baha sa lugar nila. Isiipin ninyo iyan. Organizational Development iyan.

Balingan naman natin ang mga pagbabago sa buong daigdig. Una pa rin ang teknolohiya. Dahil nga sa Web, na ngayon ay Cloud na, na ngayon ay puno na ng lahat na kailangang matutuhan ng mga estudyante, ay hindi na puwede ang nakagawian nating mga paraan ng pagtuturo. Halimbawa’y wala nang kabuluhan ang lower-order questions, ang tinatawag nating Who What When Where na mga tanong. Halimbawa, kapag tinanong natin ang estudyante kung kailan nagsimula ang World War II, pipindutin lamang nila ang kanilang smartphone, pupunta sa Google, at malalaman ang sagot. Magmumukhang tanga pa nga ang titser kung tatanungin niya ang tanong na iyon, dahil ipapanood sa kanya ng mga estudyante ang isang documentary na nasa YouTube na may mga litrato ng totoong mga nangyari noong World War II. Ipapanood ng estudyante iyan sa titser sa cellphone lamang. Sa madaling salita’y kailangang magbago ang ating pedagogy. Sa jargon nating mga titser, hindi na puwede ang transmissive, kailangang transformative na. Dahil hindi tinuruan ang mga kasalukyang titser ng Transformative Education noong sila ay nag-B-BSE pa, problema natin iyan sa Training and Development.

Noon pang 2010 ay mas marami nang e-books ang nabenta sa mundo kaysa printed books. Malapit nang mawala ang printed books. Pati nga Powerbooks na noon ay pulos libro lamang ang ibinebenta ay nagbebenta na ngayon ng lapis at papel, at hindi lang lapis at papel kundi mga gamit sa kompyuter. Kailangang baguhin na natin ang ating pananaw sa ating mga textbook. Hindi na puwede ang printed textbook. Ilang taon na lang at mawawala na ang mga iyan. Masakit sa loob ko iyan, dahil publisher ako at awtor pa nga ng mga textbook, pero ganyan na ngayon sa mundo. Ebooks na lahat. Sinimulan na ng DepEd ang paggamit ng mga tablet sa halip na printed textbook. Sa mga pribabong eskuwelahan naman ay sinimulan na ng La Salle Greenhills ang pagtanggal sa mga printed textbook; lahat ng estudyante doon ay nagbabasa na lang sa tablet. Sa Recruitment, Selection at Placement ay kailangang tanungin ang mga aplikante kung may tablet sila. Kung wala ay puwede ba, huwag na ninyong kuning titser. Paiikutan lang sila ng mga estudyante.

Isa pang malaking pagbabago sa mundo na may kinalaman sa edukasyon ay ang Bologna Process at iba pang dambuhalang kilusan sa mundo. Alam na naman ninyo siguro ang Bologna Process, Washington Accord, ASEAN 2015, APEC Register, ISO, at iba pang mga global na kasunduan. Ang kabuuan ng mga ito ay parepareho na ang istandard ng lahat ng unibersidad at paaralan sa mundo. Hindi na UP lamang ang kailangan natin pantayan o talunin kung gusto nating umunlad ang ating unibersidad. Kailangang benchmark natin ang Harvard, Oxford, Stanford, at iba pang nangungunang unibersidad sa mundo. Hindi na puwedeng kurikulum lamang natin ng nursing, pharmacy, accountancy, at iba pa ang iisipin natin. Kailangang pareho na ang kurikulum natin sa kurikulum ng mga major na ito sa mga unibersidad sa America, Europa at iba pang lugar sa mundo. Global na ang mga learning competencies, ang mga rubrics, ang mga istandards. Paano tayo kukuha ng mga titser na sanay magturo na tulad ng mga propesor sa NUS sa Singapore o Yale sa America? Recruitment, Selection, Placement, Training at Development na naman. At Compensation and Benefits din, dahil sa 2015 ay mag-aaplay na sa atin ang mga taga ASEAN at puwede na ring mag-applay ang mga titser natin na magturo sa Singapore, Brunei, at iba pang mga kapitbansa natin. Mas malalaki ang suweldo doon, kaya kailangang lakihan na rin natin ang suweldo ng mga titser natin. At kung gusto talaga nating maging world-class, at wala naman tayong choice kundi maging world-class, kailangang competitive ang sahod natin para makakuha tayo ng mga eksperto mula sa Singapore, Thailand, Malaysia, at iba pa.

Isa pang malaking pagbabago ang Online Education. Noong panahon natin, noong nakaraang century, kapag ang digri mo ay galing sa distance education, na ang tawag pa nga natin ay Correspondence Course, ay mahinang klase ka. Mababa ang tingin natin sa mga hindi talaga pumasok sa klasrum. Ngayon ay lahat ng mga sikat na unibersidad by may mga Online Course na, kasama na riyan ang Harvard, MIT, at iba pa. Hindi na second-class citizen ang mga nag-gradweyt sa Online Course. Sa katunayan ay pati na nga mga istandard na test, tulad ng TOEFL at GRE, ay sa kompyuter na lang kinukuha. Panahon na para magkaroon ng totohanang mga online major offerings ang ating mga unibersidad. Ipagyayabang ko ang aking sariling eskuwelahan. Sa The Manila Times College ay may kampus kami sa Subic sa Olongapo. Ang isa sa mga English na klase doon ay tinuturo ng isang titser ko dito sa kampus sa Intramuros. Paano? Sa Skype. Maliit na eskuwelahan lamang kami. Small-time, pero napilitan kaming gumamit ng teknolohiya para maging mas epektibo ang pagtuturo namin sa dalawa naming kampus. Ganyan ang wave of the future. Isa pa, sa totoong online course, halimbawa ang ginagawa ng UP Open University, ang mga estudyante ay hindi lamang Filipino, kundi mga banyaga na nakatira sa iba’t ibang bahagi ng mundo. Malaking problema iyan sa Manpower Planning, dahil ibang klaseng tao ang puwedeng magturo online. Problema rin ng Training and Development.

At nariyan ang Outcomes-Based Education, na ipinipilit ng Tagapangulo ng CHED na dapat ay hindi capitalized, para hindi maging parang UBD o sapilitang paggamit ng iisang uri ng pedagogy. Outcomes-based na kasi sa maraming unibersidad at paaralan sa mundo, dahil nga ang tinitingnan ngayon ay ang mga global standards na nakikita lamang natin pagkatapos at hindi bago pumasok ang estudyante sa klase. Malaking pagbabago iyan. Sanay kasi tayo na tanungin kung ano ang mga qualification ng titser, kung ano ang teaching strategy, kung ano ang textbook o instructional materials na ginagamit, at iba pang maaari nating tingnan bago mag-graduate ang estudyante. Pero ang hinahanap ng mga nagbibigay ng trabaho sa mundo ay kung ano ang kayang gawin ng estudyante pagkatapos ng pag-aaral niya. Sa totoo lang ay ganoon nga ang gusto sanang gawin ng UBD, na ang dapat isipin muna ay kung saan ba pupunta ang edukasyon at hindi kung paano tayo darating doon, pero kaya lang, medyo mali ang dating sa madla ng UBD kaya hindi naintindihan kung bakit okey sana siya. At medyo mali rin ang dating sa madla ngayon ng OBE at pati na rin ang Typology, kaya nawawala ang galing nito dahil sa galit ng hindi naman nakakaintindi.

Ang pinakamalaking pagbabago ay hindi na bago, dahil noon pang nakaraaang century sinimulan ito – ang Education for All. Malaki itong pagbabago dahil noong araw, ang edukasyon ay para lamang sa iilan, kundi sa mga may pera ay sa mga may utak. Pero hindi na maaaring iilan lamang sa mundo ang may kaalaman. Kailangang empowered ang lahat. Hindi uunlad ang mundo kung iilan lamang sa atin ang nagbubukod o nagse-segregate ng basura. Hindi uunlad ang mundo kung iilan lamang sa atin ang nagtatayo ng bahay natin sa mga lugar na walang earthquake fault line o hindi malapit sa ilog na aapaw kung bagyo o hindi masyadong gumagamit ng fossil fuel at sa halip ay environment-friendly. Kailangang lahat ng tao sa mundo ay may alam tungkol sa mga panganib na hinaharap ng sangkatauhan. Kaya nga Education for All. Sa ating bansa, ang sagot natin diyan ay K to 12, dahil kung magiging tagumpay ang repormang ito, ang lahat ng limang taong gulang ay papasok sa Kindergarten, ang halos lahat ng pumasok sa Kindergarten ay magpapatuloy hanggang Grade 12, samakatwid ay bababa ang drop-out rate dahil mas relevant ang kurikulum at mas trained ang mga titser, at magkakaroon ng trabaho kaagad ang karamihan sa ating mga kababayan dahil nakaabang na sa kanila ang mga kompanya at mas madali silang makapagtayo ng kanilang sariling negosyo kung gusto nila dahil may magbibigay sa kanila ng kapital o pondo. Sa madaling salita, dahil sa K to 12, ay matutupad ang pangako natin sa UNESCO na tuturuan natin ang lahat ng Filipino.

Napakalaki ng papel ng HR, ng Manpower Planning, Recruitment, Selection, at Placement, Training and Development, Employee Relations, Compensation and Benefits, at Organizational Development, napakalaki ng papel ng mga administrador, titser, non-academic, at pati na mga estudyante, magulang, at alumni, napakalaki ng papel ng mga namamahala sa DepEd, CHED, at TESDA, sa pag-unlad ng ating edukasyon para makasabay tayo sa takbo ng panahon sa labas ng ating bansa.

Sa loob ng dalawang araw ay tatalakayin ninyo ang mga aspekto ng HR at ang mga pagbabago sa ating bansa at sa buong mundo. Maraming mga dalubhasa ang magbibigay sa inyo ng mahahalagang impormasyon at estratehiya para makaahon, sa wakas, ang sistem ng edukasyon sa ating minamahal na Filipinas. Mabuhay po kayong lahat!

(Delivered as the Keynote Address at the 13th National Convention of the Asian Association of School Human Resource Management and Development Practitioners, Inc., Diamond Hotel, Manila, on 23 August 2012)

On Academic Excellence

Nais kong batiin kayong lahat sa pagtatapos ninyo ng Flagship Course on Academic Excellence ng Development Academy of the Philippines. Hinubog kayo bilang ethical servant leaders, effective curriculum designers, skilled marketers, at competent knowledge managers.

Natapos na ang teknikal na bahagi ng inyong training. Handa na kayong bumalik sa sarili ninyong mga kolehiyo at unibersidad para ibahagi ang inyong natutuhan at para maipatupad ang mga tuntunin at teoryang naibigay sa inyo ng DAP.

Bilang pabalot ko sa inyo bago kayo maglakbay pauwi, pahintulutan ninyo akong banggitin ang ilang prinsipiyo na makatutulong sa inyo sa paggunita ninyo ng mga masasayang araw dito sa DAP.

Unang-una’y dapat tayong matuwa at mayroon tayong isang pangulo na nakatutok sa edukasyon. Nang nangangampanya pa lamang siya, sinabi na niya na gusto niyang maging isang Education President. Sa simula pa lamang ng kanyang panunungkulan, inutos na niya kaagad ang pagpapatupad ng isang programang matagal nang hangaring matupad ng ating pamahalaan, mula pa sa panahon ni Pangulong Quezon hanggang sa panahon ng Pangulong Arroyo. Ang tinutukoy ko ay ang programang K to 12.

Malaki ang gulong nangyayari ngayon sa ating mga kolehiyo at unibersidad dahil sa K to 12. Kaunaunahan nang problemang haharapin ninyo ang kawalan ng trabaho ng ilang mga titser ninyo simula 2016, ang taong magpupunta ang mga estudyante sa Senior High School sa halip na magpatuloy sa kolehiyo. Dahil mawawalan ng estudyante hindi lamang sa 2016 kundi sa 2017 pa rin dahil walang Second Year, at hanggang 2018 na walang Third Year at 2019 na walang Fourth Year, mawawalan ng load ng maraming titser ninyo. Malaking sakit ng ulo iyan para sa inyo.

Pero dahil nagsanay nga kayo dito sa Flagship Program ng DAP, sisiw lang ang problemang iyan. Gamitin ninyo ang lahat ng natutuhan ninyo dito at sigurado akong may mahahanap kayong paraan para malutas ang problema ng 2016. Kakailangan ninyo ang mga kakayahan bilang skilled marketers na natutuhan ninyo dito. Magkakaroon kayo ng internal marketing, dahil kailangan ninyo ibenta sa inyong mga titser ang maiisip ninyong solusyon sa problema ng K to 12.

Malaki rin ang gulong mangyayari kapag ipinatupad na ang bagong General Education Curriculum ng CHED sa 2018. Sa halip na dalawang taon ay isang taon na lamang ang GEC. Sa halip na sa unang taon ng pagpasok ng estudyante sa kolehiyo ituturo ang mga sabjek sa GEC ay sa iba’t ibang taon ng kolehiyo. At mawawala na ang mga karaniwang load ng mga titser sa GEC, dahil wala nang Filipino, Ingles, Social Sciences, NSTP, Rizal, at iba pang nakagawian na natin. Sakit ng ulo rin ninyo iyan.

Pero dahil nagsanay na kayo dito sa DAP, sisiw din ang problemang iyan. Madali na para sa inyo ang pagbago ng inyong kurikulum para matupad ang nais ipatupad ng CHED. Kayang-kaya na ninyong pamahalaan ang maraming komite na siguradong kailangan ninyong itayo para mabago hindi lamang ang kurikulum kundi pati na rin ang hangarin o layunin ng bawat major ninyo. Para que pa kayo nag-aral ng curriculum design o curriculum development kung hindi ninyo pala idedevelop ang inyong kurikulum?

Bukod pa rito ang gusto ng CHED na magsamasama ang mga SUC para hindi naman masyadong marami kayo. Kakailanganin ninyo ang galing sa negosasyon na natutuhan ninyo dito sa DAP. Kailangang win-win ang bawat merger o amalgamation. Kailangan ninyong alalahanin na kayo ay servant leaders at hindi lamang leaders. Hindi maaaring lahat kayo ay heneral kung magiging iisa lamang ang kanya-kanya ninyong batalyon.

Higit sa lahat, naririyan ang problema ng budget. Paliit nang paliit ang perang maaasahan ninyo sa ating gobyerno, dahil sa totoo lang, maraming mga OFW natin ang napipilitang umuwi dahil sa mga rebolusyon o digmaan sa ibang bansa. Dahil ang malaking bahagi ng ating kita bilang bansa ay galing sa kanila, darating ang araw na mauubusan ang gobyerno ng pera para ibigay sa inyo.

Dito papasok ang galing ninyo bilang knowledge managers. Hindi na ang mga trabaho na ginagampanan ng ating mga OFW ngayon ang pagkakikitaan ng ating bansa sa darating na panahon. Hindi na pagiging yaya o atsay, piyon o seaman, hotel staff o waiter o musikero, duktor, nars, o enhinyero ng ating mga kamag-anak ang maasahan natin sa kinabukasan, kundi sarili nating utak, kaalaman, knowledge.

Isinisigaw ng ating Business Processing Association of the Philippines na mas malaki ang magagampanan nating papel sa mundo kung ang papasukan natin ay ang mga hard processing o backroom processing, hindi call center na boses lamang ang kailangan, kundi medical billing na kailangan ng galing bilang nars, backroom accounting na kailangan ng mga accountant, computer software design, animation, at game design, na kailangan ng imahinasyon ng creative writers at ng teknikal na galing ng mga computer programmers. Sinasabi pa nga ng IBM na dapat maging sentro ng Analytics ang ating bansa, dahil magaling tayo sa kompyuter.

Kailangang itutok ninyo ang inyong mga programa sa mga major na nangangailangan ng galing sa pag-iisip, galing sa matematika, sa agham, sa kompyuter, sa malikhaing panulat. Hindi sa business management o HRM nakasalalay ang kinabukasan ng ating bansa, kundi sa teknolohiya at humanidades, sa tinatawag na creative industries, sa knowledge economy, sa intangibles.

Kakailanganin ninyo ng inyong bagong galing sa marketing para makumbinse ang mga estudyante, magulang, at titser na hindi madaling trabaho ang dapat ambisyunan, tulad ng hotel o business, kundi ang mga trabahong kailangan ng tindi ng utak at lalim ng pang-unawa.

Napatunayan na ng mga namumuno sa atin, ang ating Pangulo at ang ating mga Senador at Kongresista, na kaya nating mag-isip nang malalim tungkol sa pilosopiya, teyolohiya, futuristics, human rights, women’s rights. Ito ay mga intangibles, mga hindi madaling makita nang dalawa nating mata, hindi mga materyal na bagay. Sin tax, RH bill, source code, K to 12 – ang mga ito na ang ating pinagdedebatihan, kontra man o kampi. Matino na ang ating bayan. Tumaas na ang antas ng ating kamalayan.

Mapalad kayo at kayo ang namumuno sa ating mga kolehiyo at unibersidad sa panahong ito. Kayo ang magbubukas ng landas para sa ating mga kabataan. Kayo ang magliligtas sa mundo sa climate change, sa crisis of spirituality, sa materyalismo, sa makalumang pag-iisip, sa bulag na pagtingala sa mga mayayamang bansa.

Sa madaling sabi, hinahamon ko kayong akuhin ninyo hindi lamang ang mga problema ng edukasyon kundi ang mga problema ng buong bansa. Sumali kayo sa pagbuo ng K to 12, sa pagsasanay sa bagong General Education Curriculum, sa amalgamasyon, sa pamamahala sa pagbabago ng kurikulum at uri ng pagtuturo na bibigyang-halaga ang mga larangang nangangailangan ng utak.

Kayo ang mauuna sa pagbabagong hinihingi ng panahon at ng ating bayan. Kung hindi kayo, sino pa?


(Delivered as the Keynote Message at the Flagship Course on Academic Excellence of the Development Academy of the Philippines in Pasig City on 19 December 2012)